سيد محمد على ايازى
69
كاوشى در تاريخ جمع قرآن ( فارسى )
معقول نيست از هر انسان عادى كه قرآن را به صورت پراكنده روى هر چيزى رسيد بنويسد ، تكهء چوب ، تكهء سنگ ، استخوان شتر و براى آن نظمى تعيين نكند و بگويد شما خودتان بعدها آن را تنظيم و ترتيب كنيد . » « 1 » آقاى راميار كه الحق از مفاخر دانش قرآن پژوهى بوده است و در كار تدوين تاريخ قرآن ، سنگ تمام گذاشته و كارى بس عظيم را به علاقمندان قرآن عرضه كرده است ، پس از آنكه سير قرائت ، حفظ ، كتابت و تأليف قرآن و اهتمام پيامبر و اصحاب را بازگو مىكند مىنويسد : « حال آيا مىتوان تصور آن را داشت كه يك چنين كار عظيمى بدون فرمان نبوى به انجام رسيده باشد ؟ پاسخ پرسش را عقل سليم و ذهن پاك كه از آموزش و تلقين قبلى رها باشد ، منفى مىدهد . » « 2 » آية اللّه خويى كه به خوبى ادلّه جمع و ترتيب قرآن در زمان پيامبر را بررسى كرده است ، به دليل عقلى نيز بهاى لازم را داده است . وى معتقد نيست كه ترتيب آيات در زمان پيامبر بوده و ترتيب سورهها كار خلفا ، چرا كه اين تفصيل ناشى از تلقينهاى قبلى و مشوب شدن ذهن به روايات جعلى و بزرگ نمايىهاى سياسى آن دوران است . ايشان مىنويسند : « اين روايتها كه جمعآورى قرآن را به خلفا و پس از پيامبر خدا مستند مىسازند با حكم عقل نيز موافق و سازگار نمىباشد ، زيرا عظمت خود قرآن و اهتمام فوق العادهء پيامبر به خواندن و حفظ كردن آن و اهميت فراوانى كه مسلمانان براى قرآن قائل بودند ، با رها كردن جمع و تأليف قرآن نمىسازد و اتفاقا اين شواهد ثابت مىكند كه قرآن از نخستين روز نزولش و در عصر پيامبر جمعآورى و تا نهايت عمر شريف حضرتش
--> ( 1 ) عاملى ، جعفر مرتضى ، حقائق هامة / 82 . ( 2 ) راميار ، محمود ، تاريخ قرآن / 280 .